influencemag.gr

«ΗΛΕΚΤΡΕΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΑ»

«Οι Δημήτρης Τρακόσας και Αφροδίτη Ρίζου εμπνέονται από το στίχο του Ευριπίδη που αναφέρει ότι πρέπει κανείς να αγνοεί τις επιταγές των «θεών» (του πατέρα, του συζύγου, του ιεραρχικά ανώτερου), όταν «τα άδικα υπερτερούν από τα δίκαια» και αναπαριστούν σε στυλ καρτούν chibi (μεγάλα κεφάλια, αλλά σχεδόν χωρίς χαρακτηριστικά προσώπου)τρεις σύγχρονες «Ηλέκτρες» που τολμούν να εγκαταλείψουν τους δυνάστες τους.».

Αθηνά Εξάρχου, Δρ ιστορίας της τέχνης

INNER VIEW

Ξένια Μουστάκα

Δημήτρης Τρακόσας: Οι ηρωίδες και οι ήρωές σας, ως άλλες «Ηλέκτρες», αφήνουν πίσω τα πρόσωπα – φορείς της καταπίεσης. Είναι εσωτερική ή εξωτερική εκείνη η δύναμη που είναι πιο πιθανόν να κινητοποιήσει μια καταπιεσμένη προσωπικότητα να εγκαταλείψει ό,τι λειτουργεί καταπιεστικά;

Δεν είναι ούτε η μία ούτε η άλλη, αλλά ο συνδυασμός των δυο που ξυπνάει ένα «ένστικο επιβίωσης», ώστε ο καταπιεζόμενος να αφυπνιστεί και να φύγει από μια άσχημη κατάσταση. Το καταπιεζόμενο άτομο τις περισσότερες φορές δεν αντιλαμβάνεται ή -πιο σωστά- δε θέλει να αντιληφθεί ότι αυτό που του συμβαίνει απλώς είναι λάθος. Αυτό που χρειάζεται, επομένως, είναι μια εξωτερική δύναμη για να τον ταρακουνήσει και να του δείξει τον δρόμο. Από εκεί και πέρα, η εσωτερική δύναμη του ανθρώπου πρέπει να γιγαντωθεί, γιατί, εν τέλει, μόνο αυτή μπορεί να τον αποκολλήσει από δυσμενείς καταστάσεις. Χρειάζεται πολύ θάρρος και αποφασιστικότητα, τα οποία αντλούμε από μέσα μας, ώστε να φύγουμε από μια κατάσταση που μας δηλητηριάζει, αλλά έχουμε μάθει να ζούμε μαζί της και πολλές φορές το άγχος του αγνώστου μας κρατάει σε αυτές τις αρρωστημένες καταστάσεις.

Αν μπορούσα να κάνω μια παρομοίωση των δυο δυνάμεων και αυτής της κατάστασης, θα ήταν η εξής: το πρόβλημα είναι ένας κύκλος και ο καταπιεζόμενος μέσα σε αυτόν. Δεν τον βλέπει όλο, παρά ένα μέρος του, αναλόγως πού κοιτάει. Παρόλα αυτά καταλαβαίνει πως «πνίγεται». Η εξωτερική δύναμη είναι αυτή που θα έρθει έξω από τον κύκλο και θα τον δείξει στον καταπιεζόμενο ολόκληρο και -πιθανόν- θα του δώσει κι ένα μικρό σπρώξιμο. Το αν, εν τέλει, θα προσπαθήσει και θα θέλει να βγει από αυτόν τον κύκλο είναι καθαρά θέμα της δικής του εσωτερικής δύναμης.

Αφροδίτη Ρίζου: Ποιοι είναι οι συνήθεις φορείς εξουσίας στις μέρες μας; Σχετίζεται με το φύλο η κατοχή της εξουσίας; Από ποιους φορείς εξουσίας φεύγουν μακριά οι δικές σας «Ηλέκτρες»;

Χμμ…! Οι συνήθεις φορείς εξουσίας…, μια μεγάλη κοινωνικοπολιτική συζήτηση, αλλά με λίγα λόγια θα πω ότι στους φορείς εξουσίας και καταπίεσης συγκαταλέγονται όλοι εκείνοι οι μηχανισμοί της κοινωνίας που στόχο έχουν την αναπαραγωγή της υπάρχουσας καταπιεστικής τάξης πραγμάτων μέσω λόγων, ιδεολογιών και πράξεων που μεταφέρουν στα υποκείμενα, δηλαδή σε όλους εμάς. Τέτοιοι φορείς είναι οι κυβερνώντες, τα σώματα ασφαλείας, η εκκλησία, η εκπαίδευση, τα ΜΜΕ, όλοι εκείνοι οι φορείς που ασκούν επιρροή σε μεγάλο κομμάτι του κοινωνικού συνόλου. Χωρίς, βέβαια, αυτό να σημαίνει ότι μέσα σε αυτούς τους μηχανισμούς δεν υπάρχουν άνθρωποι που αντιστέκονται και στοχεύουν στην άρση της καταπίεσης! Φυσικά, και η κατοχή εξουσίας σχετίζεται με το φύλο! Ειδικά σήμερα, με τόσες γυναικοκτονίες, είναι πια προφανές. Η πατριαρχική αγριότητα καταπιέζει τη γυναίκα, ορίζει τη γυναίκα ως κτήμα του καταπιεστή τοποθετώντας την σε υποδεέστερη θέση και προκαλεί την εμφυλη βία. 

Στο έργο μας οι δικές μας «Ηλέκτρες» είναι κάθε καταπιεζόμενος άνθρωπος, είναι η γυναίκα που ο άντρας της θέλει να ελέγχει κάθε κίνησή της, είναι ο φαντάρος που δε θέλει να πολεμήσει για τα συμφέροντα των δυνατών, των καταπιεστών, ο λαός που σκοτώνεται και ξεριζώνεται, επειδή κάποιοι άλλοι το αποφάσισαν για αυτόν, χωρίς οι ίδιοι να διακινδυνεύουν τη ζωή τους. Είναι η trans γυναίκα, ο ομοφυλόφυλος άντρας, είναι ο άνθρωπος που η ταυτότητα φύλου ή η σεξουαλική του προτίμηση δεν συνάδει με την «ενάρετη» ζωή της εκκλησίας. Οι σημερινές μας «Ηλέκτρες» αποζητούν και διεκδικούν τη λύτρωση, τη δικαιοσύνη και την άρση της καταπίεσης.

Κι εμείς, με την τέχνη μας, με τη στάση μας, είμαστε με αυτές τις «Ηλέκτρες» για έναν κόσμο πιο δίκαιο, πιο φωτεινό.

null

Discover more!

Share