influencemag.gr
Η Νίκη Ζαχαρή γεννήθηκε στον Πειραιά το 1965, όπου ζει και εργάζεται. Οι πρώτοι ”καμβάδες” της ήταν οι τοίχοι του σπιτιού της στους οποίους εξέφραζε, ήδη απο την ηλικία των 3 ετών, τη δημιουργικότητά της. Σπούδασε στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών, αποφοιτώντας με βαθμό ”Άριστα” από το τμήμα Ζωγραφικής το 1998 και το τμήμα Γλυπτικής το 2014. Κατά τη διάρκεια των Σπουδών της κέρδιζε συνεχώς υποτροφίες λόγω των έργων της, ως ανταμοιβή για την πρόοδό της. Ως φοιτήτρια της Α.Σ.Κ.Τ παρακολούθησε επίσης μαθήματα Ψηφιδωτού και Αγιογραφίας. Αν και τα περισσότερα έργα της είναι ζωγραφικά ή γλυπτικά, εκφράζεται επιπλέον μέσω της Performance Art.
DIVISION

Από το 1998 έχει τεράστια εμπειρία ως Δασκάλα Ζωγραφικής σε δημόσιους οργανισμούς και σχολεία, ενώ το 2010 δημιουργεί το δικό της Εργαστήρι Ζωγραφικής για ενήλικες και παιδιά, το ”Αquarella Studio” στο Αιγάλεω, στο οποίο εργάζεται ως καλλιτεχνική διευθύντρια. Έργα της βρίσκονται σε προσωπικές συλλογές και από το 1994 έχει λάβει μέρος σε πολλές εκθέσεις σε όλη την Ελλάδα. Επιπρόσθετα, τον Φεβρουάριο του 2020 συμμετείχε στο “ITS LIQUID – The body Language”, με το βίντεο της performance “Fly of the butterfly”, στη Βενετία της Ιταλίας. Ως καθηγήτρια εικαστικών, αρκετοί μαθητές της έχουν διακριθεί σε Διεθνείς Διαγωνισμούς αποσπώντας βραβεία και επαίνους και η ίδια το 2010 βραβεύθηκε για την ανωτέρω δραστηριότητα σε ειδική τελετή, στην Πρεσβεία της Τσεχίας στην Αθήνα . Για τη Νίκη Ζαχαρή, η Τέχνη ισοδυναμεί με τα βαθύτερα συναισθήματά της και τα έργα της αντικατοπτρίζουν την ιδέα ή την αισθητική των εμπειριών της! Αρκετές από τις performances της αντλούν έμπνευση από τον Καζαντζάκη και τον Ρίτσο, αλλά και τη θέση και τους πολλαπλούς ρόλους της γυναίκας στην κοινωνία. Ως καλλιτέχνης με όραμα, επιθυμεί μέσω των έργων της να ταξιδέψει τους θεατές, να ”συνομιλήσει” μαζί τους και να τους προβληματίσει. Τα τελευταία χρόνια, την απασχολούν ιδιαίτερα περιβαλλοντικά ζητήματα και ο τρόπος με τον οποίο μπορεί να τα αποτυπώσει στις δημιουργίες της. Μέσω της καλλιτεχνικής της έκφρασης, φιλοδοξεί να ευαισθητοποιήσει περισσότερο κυρίως τα παιδιά, -τους μαθητές της που τόσο αγαπά να διδάσκει… Η Νίκη Ζαχαρή μιλά στο Influence για την καλλιτεχνική  της πορεία, την πολυετή εμπειρία της ως καθηγήτρια εικαστικών και, μέσα από τους πίνακες της, μας μεταφέρει στους ιδιαίτερους κόσμους που δημιουργεί!

INNER VIEW

Χαρά Ευδαίμων

Καταρχήν, πότε ξεκίνησες να ζωγραφίζεις; Είσαι από τους καλλιτέχνες που “γεννήθηκαν με μία παλέτα χρωμάτων στο χέρι” ή το ενδιαφέρον σου για την τέχνη αναπτύχθηκε με την πάροδο του χρόνου;

Είμαι από τους καλλιτέχνες που γεννήθηκαν με το μολύβι στο χέρι… Ξεκίνησα να ζωγραφίζω τους τοίχους του σπιτιού μου από 3 ετών, καθώς ήταν πιο εύκολο για ‘μένα. Οι γονείς μου απουσίαζαν αρκετές ώρες της μέρας από το σπίτι και με τη ζωγραφική στους τοίχους περνούσε η ώρα μου. Για το λόγο αυτό δεν φοβήθηκα και τη ζωγραφική σε τελάρα μεγάλων διαστάσεων και αργότερα τις κατασκευές. Νιώθω ευλογία που οι γονείς μου δεν με μάλωναν και δεν με απέτρεπαν από το να μουντζουρώνω τους τοίχους. Αντιθέτως, έχουν κρατήσει ακόμα και τα μπλοκ ζωγραφικής μου! 

Υπάρχει κάποια ουσιαστική φιλοσοφία η οποία σε καθοδηγεί στη δημιουργική σου έκφραση; 

Ευτυχώς είχα πολύ αξιόλογους δασκάλους σε όλη μου την πορεία. Στην εφηβεία γνώρισα τον Γιώργο Κουζούνη, ο οποίος μου μίλησε για την Σχολή Καλών Τεχνών και για το πόσο χρήσιμη θα μου ήταν για την πορεία μου. Ο Γιώργος Κουζούνης υπήρξε ζωγράφος γιγαντοαφισών που κοσμούσαν τις προσόψεις των κεντρικών κινηματογράφων της Αθήνας. Έλεγε πως η ζωγραφική δεν είναι χόμπι ή επάγγελμα, αλλά μια εσωτερική ανάγκη, όπως για παράδειγμα η επικοινωνία. Επιπλέον, βασική επιρροή στη φιλοσοφία και το έργο μου άσκησαν ο Καζαντζάκης και ο Ρίτσος, η Niki de Saint Phalle, η Ana Mendieta και τέλος η Ρένα Παπασπύρου, η οποία υπήρξε καθηγήτριά μου στο πρώτο μου πτυχίο της Σχολής Καλών Τεχνών από το δεύτερο έτος, και η οποία διαδέχθηκε τη θέση του καθηγητή μου στο πρώτο έτος, Παναγιώτη Τέτση. Στο δεύτερο πτυχίο της σχολής Καλών Τεχνών, το οποίο είναι αυτό της Γλυπτικής, επηρεάστηκα από την δασκάλα μου την Αιμιλία Μπουρίτη. Γενικότερα, η φιλοσοφία που με καθοδηγεί είναι τα ίδια τα βιώματά μου. Δουλεύω βάσει του ίδιου μου του εαυτού, που εξελίχθηκε με οδηγό το πρότυπο της γυναίκας που μου πέρασαν η γιαγιά μου και η μητέρα μου. Χαράσσω διακριτές διαδρομές στο τρίπτυχο της γυναίκας-μητέρας-καλλιτέχνη. 

Οι συνήθειες ενός καλλιτέχνη συμβάλλουν στην εξέλιξή του ή εμποδίζουν τη δημιουργικότητά του; 

Υπήρξε μια εποχή στην ζωή μου όπου έκανα πολλά πράγματα ταυτόχρονα, ήμουν “multitasking“. Έχανα ενέργεια και σπαταλούσα το χρόνο μου σε διάφορα πράγματα, ώσπου ήρθε η μέρα όπου πήρα σημαντικές αποφάσεις για τη ζωή και τη δημιουργικότητά μου. Μέχρι τότε εργαζόμουν στους Δήμους και ως αναπληρώτρια σε δημόσια σχολεία, αλλά πάντα στο μυαλό μου ερχόταν η ζωγραφική. Έτσι, σταμάτησα να δουλεύω υπό την ομπρέλα του Δημοσίου και άνοιξα τα φτερά μου στο όνειρό μου να κάνω ζωγραφική. Άνοιξα το 2010 το εργαστήριο ζωγραφικής AQUARELLA στο Αιγάλεω, το οποίο λειτουργεί μέχρι και σήμερα. Ο δρόμος δεν ήταν εύκολος, καθώς συνάντησα πολλά εμπόδια. Μπορώ να μιλώ ώρες για το μάθημά μου αυτό, το οποίο για μένα αποτελεί μάθημα ψυχής. Γεγονός είναι πως τη δημιουργικότητα δεν μπορείς να την εμποδίσεις, ούτε οι άλλοι, ούτε εσύ ο ίδιος, αργά ή γρήγορα θα βρει τον τρόπο να έρθει στην επιφάνεια και θα σε παρακινήσει να πετύχεις τους στόχους σου. Η τέχνη είναι δίπλα μας, γύρω μας, δεν χρειάζεται άγχος. Ας μάθουμε να απολαμβάνουμε ό,τι κάνουμε. Δάσκαλοί μου στο ταξίδι ώστε να κατανοήσω τα σύνορα του ανθρώπου και το γεγονός ότι τα βιώματα και ο τρόπος που κάποιος έχει μεγαλώσει, τι έχει δει και τι έχει ακούσει έχει αντίκτυπο στη μετέπειτα ζωή του, αποτελούν ο CGJung με το βιβλίο του τα “Τέσσερα Αρχέτυπα” και ο Νίκος Καζαντζάκης. Σε προσωπικό επίπεδο, όλα αυτά που έχω βιώσει ευτυχώς τα έκανα -και εξακολουθώ να τα κάνω- τέχνη. 

Ποια είναι η πιο περίπλοκη διαδικασία κατά τη διάρκεια της δημιουργίας ενός πίνακα; 

Η ζωγραφική, όπως και οι άλλες μορφές τέχνης, δεν περιορίζεται ούτε από τα υλικά, ούτε από τον τρόπο, ούτε από εξωτερικά ερεθίσματα. Είναι μια εσωτερική δύναμη. Αν απελευθερώσεις και αφουγκραστείς τον εσωτερικό σου εαυτό, θα σε οδηγήσει στο μονοπάτι της αλήθειας. Προσωπικά, όταν έχω ένα θέμα στο μυαλό μου το οποίο με απασχολεί αρκετά ή δεν μπορώ να το δουλέψω στο χαρτί, τότε γίνομαι παρατηρητής και αφήνομαι να δω, να ακούσω, να νιώσω με την καρδιά μου, να δω όνειρα και να γράψω. Έχω αναπτύξει την ικανότητα να βλέπω τα «μηνύματα», καθώς δεν πιέζω τον εαυτό μου… έχω χρόνο. Ακόμα και όταν υπάρχει πίεση, είτε χρονική, είτε από εξωτερικά ερεθίσματα, μαγικά ο χρόνος βρίσκεται και το έργο ολοκληρώνεται, μερικές φορές και νωρίτερα από το αναμενόμενο. 

Ποιες σπουδαίες γυναίκες καλλιτέχνες έχουν σταθεί έμπνευση για το έργο σου και γιατί; 

Καταλυτικό ρόλο στην έμπνευση για το έργο μου κατέχει σίγουρα ο γυναικείος παράγοντας γενικότερα. Τι να πω για την πρώτη γυναίκα -τη  μητέρα μου, τη γιαγιά μου και την προγιαγιά μου. Οι τρεις αυτές γυναίκες υπήρξαν για εμένα τα πρότυπα στην μετέπειτα ενήλικη ζωή μου και πραγματικά μπορώ να γράψω μια μεγάλη ιστορία εδώ, όπως την έζησα μέσα από τις αφηγήσεις της μητέρας μου και της γιαγιάς μου, οι οποίες υπήρξαν γυναίκες της Θεσσαλίας. Η δύναμη της μητέρας μου, η αφοσίωση της γιαγιάς μου, η προστατευτικότητα και η υπομονή της προγιαγιάς μου, και γενικότερα η θέση της γυναίκας τα χρόνια εκείνα, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο για εμένα πολύ αργότερα στη ζωή μου. Η περφόρμανς που έκανα φορώντας τα ρούχα της μητέρας μου ουσιαστικά μίλησε και εξέφρασε τις γυναίκες και το βίωμά τους. Έμπνευσή μου και βασικός δάσκαλος γι’ αυτό υπήρξε η Αιμιλία Μπουρίτη την οποία γνώρισα στο δεύτερό μου πτυχίο, αυτό της Γλυπτικής, στη Σχολή Καλών Τεχνών. Έμαθα πολλά από αυτήν και την ευχαριστώ γι’ αυτό. Έχω επίσης εμπνευστεί από την Rebecca Horn και τα γλυπτά της, “τροποποιήσεις σωμάτων” body sculptures, όπως το “Μονόκερως” 1970, την Gina Pane, τη Niki de Saint Phalle l’ exposition, την Ana Mendieta, και την Frida Kahlo. Αγαπώ ό,τι έχουν κάνει αυτές οι γυναίκες. Γενικότερα, το μήνυμα που θέλεις να περάσεις στον θεατή όταν δουλεύεις με το σώμα σου και τα περιβάλλοντα αντικείμενα στο χώρο, είναι κάτι που απαιτεί κόπο στο παρασκήνιο για να δημιουργηθεί. Απαιτείται, μέσα σε λίγα λεπτά, να περάσεις μηνύματα τα οποία έχεις δουλέψει πρώτα εσύ για μήνες με την ψυχή και το σώμα σου και βγαίνουν από εσένα και τα βιώματά σου. Απαιτείται όμως παράλληλα να έχεις και συνεργάτες που να σε αφουγκράζονται και να σε κατανοούν, καθώς υπάρχει μια πολύ λεπτή γραμμή μεταξύ κατανόησης και παρανόησης κι έτσι είναι πολύ πιθανό το έργο σου να πάρει άλλο δρόμο. 

Κατέχεις αρκετές διακρίσεις ως καθηγήτρια εικαστικών, μα και ως καλλιτεχνική διευθύντρια της Σχολής AQUARELLA. Πιστεύεις ότι η εκμάθηση των τεχνών στα παιδιά είναι μείζονος σημασίας για την ανάπτυξή τους; 

Φυσικά και είναι μείζονος σημασίας για τα παιδιά η Τέχνη! Ο ενθουσιασμός και η χαρά των παιδιών όταν ολοκληρώνουν ένα έργο φαίνεται από το γεγονός ότι έρχονται να σου δείξουν και εσένα τι κατάφεραν να κάνουν. Για το παιδί το χαρτί, το μολύβι, τα χρώματα στο χαρτί και οτιδήποτε φτιάχνει, είναι ολόκληρος ο κόσμος του. Έχω δει παιδιά να μιλούν στη ζωγραφιά τους την ώρα που ζωγραφίζουν και να συμμετέχουν με το σώμα τους, να τραγουδούν και να ζουν εκείνη τη στιγμή τα συναισθήματά τους και να εκφράζουν αυτά που καμιά φορά δεν μπορούν να πουν με λόγια. Το κάνουν εύκολα μέσα από τη ζωγραφιά τους και είναι σαν παιχνίδι για αυτά. Το παιδί στη ζωγραφιά του δεν βλέπει κανόνες, λάθος ή σωστό και δεν κρίνει τον εαυτό του αν ζωγράφισε καλά ή όχι. Απλώς εκφράζει τα συναισθήματά του. Και η έκφραση αυτή των συναισθημάτων συμβάλλει στην ομαλή ψυχοκοινωνική και συναισθηματική του ανάπτυξη. Είναι αλήθεια πως πάντα παρατηρούσα τα παιδιά πώς ζωγραφίζουν. Σαν δασκάλα έκανα χώρο για να τα ακούσω, να είμαι δίπλα τους και να φτιάχνουμε ιστορίες. Ωστόσο, πολλές φορές με ρωτάνε αν μπορώ να τους φτιάξω κάτι, για παράδειγμα ένα ζώο, όπως έναν σκύλο που περπατάει. Παρατηρείστε ένα παιδί όταν πιάσει στα χέρια του χρώμα. Είχα έναν μαθητή ο οποίος κάθε φορά που ήταν να ζωγραφίσει, ζωγράφιζε πρώτα πάνω στα χέρια του και μετά πάνω στο χαρτί. Άλλα παιδιά με ρωτάνε από τι υλικό είναι φτιαγμένες οι μπογιές, ενώ άλλα πειραματίζονται και δοκιμάζουν τα υλικά τους διαλύοντας τις μπογιές στο νερό. Επιπλέον, επειδή σαν παιδί είχα την δυνατότητα να ζωγραφίζω στον τοίχο του σπιτιού μου και ξέρω ότι αυτό στις μέρες μας είναι δύσκολο να γίνει, μια χρονιά στην Aquarella άφησα όλα τα παιδιά να ζωγραφίσουν τους τοίχους της σχολής. Ήταν σαν να είχαμε γιορτή και τα παιδιά άντλησαν μια απίστευτη ικανοποίηση και χαρά από όλο αυτό! Είναι γεγονός πως η ζωγραφική μειώνει το άγχος και χαλαρώνει τόσο τα παιδιά, όσο και τους ενήλικες. Τέλος, στα πλαίσια των μαθημάτων που κάνουμε στη σχολή, τα παιδιά ευαισθητοποιούνται για το περιβάλλον στο οποίο ζούμε και συζητάμε και ονειρευόμαστε έναν καλύτερο κόσμο. 

Τα παιδιά είναι από τη φύση τους ατίθασα. Πώς θα προσέγγιζες έναν μαθητή που προκαλεί αναστάτωση την ώρα του μαθήματος; 

Έχοντας εργαστεί για δέκα χρόνια ως καθηγήτρια τόσο σε δημόσια σχολεία ως αναπληρώτρια, όσο και σε Δήμους, όπως αυτοί του Αιγάλεω, της Νίκαιας και του Χαϊδαρίου, δίδαξα Καλλιτεχνικά σε όλες τις τάξεις του Δημοτικού σχολείου, του Γυμνασίου και του Λυκείου. Βασιζόμενη λοιπόν στη διδακτική μου εμπειρία, μπορώ να πω ότι είναι δύσκολο μέσα σε μία σχολική τάξη να θέλουν όλα τα παιδιά να μάθουν ζωγραφική, μουσική και θέατρο. Αυτό το γνώριζα εκ των προτέρων και έτσι προσάρμοζα το μάθημά μου, έτσι ώστε όλοι οι μαθητές να έχουν ένα κίνητρο να συμμετέχουν ενεργά στο μάθημα. Πάντα τους ρωτούσα τι τα ενδιέφερε περισσότερο στη ζωγραφική. Τους μιλούσα για τους Έλληνες ζωγράφους και την πορεία τους στην τέχνη. Είναι πολύ σημαντικό να μιλάς στα παιδιά με απλά λόγια για να μπορούν να σε καταλάβουν. Επίσης ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να έχει στη διάθεσή του στην τάξη μια ευρεία γκάμα υλικών και εργαλείων, όπως για παράδειγμα ηλεκτρονικό υπολογιστή για την προβολή οπτικοακουστικού υλικού, χρώματα και πρόσβαση σε νερό και πολλά άλλα, ώστε τα παιδιά να μπορούν να πειραματιστούν. Θυμάμαι κάποιες τάξεις σε μερικά σχολεία δεν είχαν ούτε χαρτί Α4 για να πειραματιστούν τα παιδιά και αναγκαστικά κουβαλούσα τα υλικά από το σπίτι μου. Σε γενικές γραμμές, δεν έχω συναντήσει κανένα παιδί που να έκανε φασαρία στο μάθημα της ζωγραφικής. Και αυτό γιατί ξεκινώ από το γεγονός ότι αγαπώ αυτό που κάνω και αυτό είναι εμφανές στα παιδιά και περνάει και στα ίδια. Για παράδειγμα, με περίμεναν έξω από την τάξη και με ρωτούσαν με περιέργεια: “Τί μάθημα θα κάνουμε σήμερα κυρία;” Από το 2010 διδάσκω τα παιδιά στο δικό μου σχολείο, την “AQUARELLA“. 

Ένας εξαιρετικός καλλιτέχνης είναι απαραίτητα και ένας καλός δάσκαλος; Ποιο χαρακτηριστικό είναι εκείνο που πιθανώς τα διαφοροποιεί; 

Ένα ξέρω, έχεις διάθεση να δώσεις; Φυσικά ένας καλλιτέχνης που είναι δοτικός και αγαπάει πρωτίστως αυτά που εκείνος κάνει, έχει και τη διάθεση να τα μεταφέρει στους μαθητές του. Και μιλώ για την αγάπη πρώτα προς τον εαυτό του, την πίστη του γι’ αυτό που κάνει και έπειτα την αγάπη του για το παιδί. Η μαγική λέξη είναι “αγάπη”… 

Οι επιπτώσεις της κοινωνικοοικονομικής κρίσης πρόκειται να είναι μακροχρόνιες, με τον τομέα τέχνης να είναι ίσως ένας από τους πιο αμφίβολους. Εσύ πώς διαχειρίζεσαι την κατάσταση, με αισιοδοξία ή απαισιοδοξία; 

Είχα καταλάβει από το 2005 και μετά ότι κάτι έρχεται, αλλά δεν ήξερα ακριβώς τι. Κατάλαβα ότι, από εκείνη τη χρονιά και έπειτα, δεν υπήρχαν νέοι συλλέκτες και σπάνια αγόραζαν έργα τέχνης. Στα δύσκολα λοιπόν, το 2010, άνοιξα τη σχολή ζωγραφικής Aquarella στο Αιγάλεω. Είμαι στον ίδιο χώρο εδώ και 12 χρόνια, υπερβαίνοντας πολλά εμπόδια. Ωστόσο, είμαι αισιόδοξη ακόμα και τώρα που έχουμε κορωνοϊό. Όταν βλέπεις ακόμα και στα δύσκολα την θετική πλευρά, δηλαδή τα καλά που έχουν φέρει οι εκάστοτε δυσκολίες, είσαι ζωντανός και προχωράς. Επίσης δεν είσαι μόνος, πάντα στον δρόμο σου έρχονται άνθρωποι να σε βοηθήσουν, εκεί που εσύ λυγίζεις. Ας κάνουμε λοιπόν το βήμα για το επόμενο επίπεδο της ζωής μας, ας αποδεχθούμε τα λάθη μας και ας ζωγραφίσουμε ένα καλύτερο αύριο. 

Τι ονειρεύεται η Νίκη ως καλλιτέχνης και τι ως δάσκαλος; 

Δεν πάμε πουθενά χωρίς συναίσθημα. Χωρίς όνειρα, στόχους, διαδρομές ζωής. Δεν σταμάτησα ποτέ να ονειρεύομαι, ακόμα και με τα μάτια ανοιχτά. Δεν σταμάτησα ποτέ, από την θέση του δασκάλου, να μιλάω στα παιδιά για το περιβάλλον. Έχουμε ζωγραφίσει άπειρα θέματα. Καλό είναι να αποκτήσουν τα παιδιά την ευθύνη για τον τρόπο ζωής τους. Τους λέω ότι η ζωγραφιά μας έχει δύναμη! Ζωγραφίζοντας κάποιος, και πόσο μάλλον ένα παιδί, η ζωγραφιά αποκτά φωνή. Ως δάσκαλος, ζω την κάθε στιγμή στη σχολή. Μιλάω με τα παιδιά και ακούω τα όνειρά τους. Ζωγραφίζοντας, μαθαίνουμε ο ένας από τον άλλον. Θα ήθελα κάποια στιγμή να γράψω ένα βιβλίο για όλο αυτό που ζω με τα παιδιά. Κάποτε είχα ρωτήσει τον δάσκαλό μου στη Σχολή Καλών Τεχνών, τον κ. Τέτση, όταν πήρε σύνταξη: “Τι θα κάνετε τώρα Δάσκαλε;” και εκείνος μου απάντησε: “Τι νομίζεις; Ότι θα πάω στο παγκάκι να διαβάζω εφημερίδα;” Είχε δίκιο, χαζή ερώτηση. Θέλω περισσότερο χρόνο να ζωγραφίζω, να ταξιδεύω μέσα από την Τέχνη και μέσω αυτής να μαθαίνω περισσότερα για εμένα. Τέλος, έχω κάποια πρότζεκτ που χρειάζεται να υλοποιήσω. 

Σας ευχαριστούμε θερμά !! 

DIVISION
Performace Το πέταγμα της πεταλούδας
Trafficking Still
Trafficking_Still

“Η ζωγραφική, όπως και οι άλλες μορφές τέχνης, δεν περιορίζεται ούτε από τα υλικά, ούτε από τον τρόπο, ούτε από εξωτερικά ερεθίσματα. Είναι μια εσωτερική δύναμη.”

oznorMB
Η φωνή του αέρα

Discover more!

Share