influencemag.gr

«118 ΧΙΛΙΟΜΕΤΡΑ»

«Εμπνευσμένο από τις μικροαστικές οικογενειακές ιστορίες του Γιάννη Οικονομίδη είναι και το έργο των Νίκου Τσουκνίδα (σχέδιο) και Μαρίας Καραζάνου (κείμενο), σε μπλε μονοχρωμία με φιγούρες που βγαίνουν ενίοτε έξω από το πλαίσιο του καρέ. Οι δημιουργοί τοποθετούν την ιστορία στο σύγχρονο Άργος, όπου οι σχέσεις εν τω οίκω της Ηλέκτρας βρίσκονται υπό διάλυση. Εισπράττοντας απόρριψη από τους γονείς της και από έναν άβουλο αδελφό απορροφημένο στο Playstation, η ηρωίδα επιλέγει να ξεφύγει από το τοξικό περιβάλλον, αναζητώντας μοίρα διαφορετική από την προδιαγεγραμμένη».

Αθηνά Εξάρχου, Δρ ιστορίας της τέχνης

INNER VIEW

Ξένια Μουστάκα

Μ.Κ.: Σκίτσο και μετά κείμενο, κείμενο και μετά σκίτσο ή παράλληλη δουλειά; Ποιες ζυμώσεις προξενεί η συνεργασία; Υπήρξαν στιγμές που διαφωνήσατε στον τρόπο που «βλέπατε» τους ήρωες;

Με τον Νίκο μας συνδέει μία φιλία χρόνων! Περίπου είκοσι αν δεν κάνω λάθος, που συνοδεύεται και από αμοιβαίο, θέλω να πιστεύω, θαυμασμό και εκτίμηση τόσο για τη δουλειά, όσο και για την προσωπικότητα του άλλου. Εξαιτίας αυτού, ήμουν αμέσως θετική όταν πριν από δύο χρόνια μου πρότεινε να δουλέψουμε μαζί για πρώτη φορά στις «Ευμενίδες», την πρώτη κοινή έκθεση που διοργάνωσε το Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης. Δεν είχα, ωστόσο, παρόμοια εμπειρία στη συγγραφή σεναρίου για κόμιξ και δεν νομίζω να είχα ποτέ αν δεν ήταν στη μέση ο Νίκος. Λόγω της δουλειάς μου είχα κάποια γνώση των κειμένων, αλλά τη διαδικασία επινόησης του σεναρίου την βρήκαμε μαζί, με brainstorming, δοκιμές, αποτυχίες και πολύ γέλιο. Δουλέψαμε κυρίως με βιντεοκλήσεις, καθώς ο Νίκος μένει στο Λονδίνο, ενώ η διαδικασία για μένα ήταν πολύ ευχάριστη και δημιουργική, γιατί το κλίμα που υπάρχει μεταξύ μας δεν επιτρέπει λογοκρισία ή κακόβουλη κριτική, παρά μόνο ενθάρρυνση, αποδοχή και δοκιμή της όποιας απίθανης ή άκυρης ιδέας μας ερχόταν στο κεφάλι. Κάπως έτσι προέκυψαν τα σενάρια και τις δύο φορές. Ακολουθούσε βέβαια και προσωπική δουλειά με το κείμενο και αναθεώρηση, και άλλες βιντεοκλήσεις για να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές και προσαρμογές στα καρέ. Επίσης, μαζί αποφασίσαμε και για το ποια και πόσα θα είναι τελικά τα καρέ και πόσος διάλογος θα υπάρχει στο καθένα, πράγμα που για εμένα, που είμαι κάπως άσχετη με τον κόσμο των κόμιξ, ήταν πολύ ενδιαφέρον και γοητευτικό να δω και να αρχίσω να καταλαβαίνω πώς σκέφτεται ένας κομίστας, πώς επιλέγει τα εργαλεία για να πει την ιστορία μας, τί αλλάζει αν προστεθεί ή αν αφαιρεθεί αυτό το καρέ, κτλ. Η εμπειρία αυτής της συνεργασίας είναι από τις πιο όμορφες και αβίαστα δημιουργικές για εμένα, λόγω κυρίως της σχέσης μου με τον Νίκο, αλλά και γιατί στις συναντήσεις φαινομενικά διαφορετικών πεδίων, των κόμιξ και της Αρχαίας δραματουργίας στην περίπτωσή μας, συχνά γεννιούνται πράγματα φρέσκα και ιδιαίτερα που αλλιώς δεν θα τα είχαμε φανταστεί.

N.T.: Ό,τι μας έχει σωθεί από την αρχαία τραγωδία έχει μια διαχρονικότητα, ώστε να μπορεί να μεταφερθεί σε διάφορα κοινωνικά συγκείμενα, ενώ μια σύγχρονη εικονοποίηση των ηρώων μπορεί ν’ αντανακλά στερεότυπα της εποχής -για παράδειγμα, σχετικά με την εξωτερική εμφάνιση- σχολιάζοντάς τα. Υπάρχουν στερεότυπα που σχολιάσατε στη δική σας εκδοχή της Ηλέκτρας;

Βεβαίως! Αλλά, μία μικρή παράκαμψη πριν επιστρέψω στο κυρίως μέρος της απάντησής μου: Κατά την άποψή μου, η διαχρονικότητα των έργων που έχουν διασωθεί, και που συνεχίζονται να μελετώνται και να ερμηνεύονται, οφείλεται στα θέματα με τα οποία καταπιάνονται, στην τεράστια ικανότητα των τραγωδών/συγγραφέων της εποχής και στο γεγονός ότι ήδη αυτές οι τραγωδίες είναι οι ίδιες μεταφορές χιλιοειπωμένων για εκείνη την εποχή μύθων ή ιστοριών. Ο Αισχύλος στον Προμηθέα δεν εξιστορεί απλά τον μύθο που έλεγαν εκείνες οι γενιές στα παιδιά τους για την φωτιά, αλλά μιλάει για τα δώρα της γλώσσας, των αριθμών και, το κυριότερο, το δώρο της γνώσης του θανάτου. Οι τραγωδίες που καταπιάνονται με την οικογένεια των Ατρειδών επίσης μεταφέρουν και διασκευάζουν τους μύθους. Δεν είναι τυχαίο που καταπιάνονται με θέματα, όπως η μητροκτονία και ο φόνος. Η οργή του ανθρωπίνου γένους στρέφεται πολύ συχνά κατά των γονέων του κι αυτό είναι κάτι που όλοι πρέπει να δουλέψουμε, με βοήθεια ή χωρίς. Ήδη, λοιπόν, αυτά που μελετάμε και διαβάζουμε εμείς τώρα για να τα διασκευάσουμε σε κόμικ, είναι διασκευές. Κάτι που κάνουμε και με νεότερα έργα (Σαίξπηρ, Χίλιες και Μία Νύχτες, κ.ο.κ.). Η τραγωδία έχει σωθεί και μπορεί να μεταφερθεί γιατί έχει αυτήν την διαχρονικότητα, όχι το ανάποδο.

Και όπως και οι τότε «μεταφορείς», είμαι σίγουρος, έτσι κι εμείς χρησιμοποιούμε στο έπακρο τα στερεότυπα γιατί μιλάνε άμεσα στην κουλτούρα της εποχής, όντας «παιδιά» της. Η Κλυταιμνήστρα είναι μια γυναίκα που απατάει τον άντρα της φορώντας «animal print» και γόβες, ο παράνομος δεσμός της, Αίγισθος, είναι πάντα φρεσκοκουρεμένος και φοράει γυαλιά ηλίου σε εσωτερικούς χώρους και ο Αγαμέμνονας βλέπει μπάλα, τρώει σουβλάκια και φωνάζει σαν αγριάνθρωπος. Εξίσου στερεοτυπικά λειτουργούν και στους ήρωες της ιστορίας μας. Η Ηλέκτρα είναι νέα της εποχής της με το πιο χιπ φουτεράκι, παπούτσια με μεγάλους πάτους και λευκό παρκά. Η Ιφιγένεια είναι η ανεξάρτητη πλέον κόρη που έφυγε νωρίτερα -μέσω τραυματικής εμπειρίας- από την οικογένεια, άρα σίγουρα πιο ροκ, εξ’ ου και το δερμάτινο μπουφάν και οι μπότες.

Πιστεύω ότι τα στερεότυπα κάθε εποχής είναι μια γλώσσα και συνεπώς επικοινωνούν ιδέες. Επίσης, όμως, εμπεριέχουν και έναν κίνδυνο: αυτόν της στοχοποίησης και του εξευτελισμού. Κι εκεί έχει σημασία το ύφος με το οποίο χρησιμοποιούνται και, κατά την άποψή μου, η δουλειά.

Όταν ένας χαρακτήρας, όσο τοξικός ή σηπτικός κι αν είναι, έχει αγαπηθεί από τους δημιουργούς του, αυτό φαίνεται στην δουλειά. Ελπίζουμε…

null

Discover more!

Share