influencemag.gr

«Άτιτλο»

« Στην ιστορία του NoBudget Epics, η Ηλέκτρα είναι μια κλασική femme fatale: αισθησιακή, με κόκκινα μαλλιά και μαύρο φόρεμα, ανατρέχει στην ταραγμένη οικογενειακή της ζωή καπνίζοντας το τσιγάρο της. Στο φόντο πίσω της βλέπουμε ένα μοντάζ αρχαίων και σύγχρονων εικόνων και μια αλυσίδα να σπάει. Όταν ο Ορέστης επιστρέφει στη ζωή της και της ζητά να πάρει εκδίκηση, εκείνη αρνείται, αντιστέκεται και παίρνει το δικό της δρόμο, αυτόν της ανυπακοής».

Αθηνά Εξάρχου, Δρ ιστορίας της τέχνης

INNER VIEW

Βίκυ Μοιρώτσου

Η ηρωίδα σου δεν είναι απλά όμορφη, αλλά μοιραία. Δηλαδή, μια γυναίκα που αλλάζει το «πεπρωμένο». Μια τέτοια γυναίκα αποτελεί πρόκληση για την πατριαρχική κοινωνία και στο μακρινό παρελθόν πιθανόν να τιμωρούνταν ως ανυπάκουη. Σήμερα, πόσο εύκολο είναι να «σπάσουν οι αλυσίδες των κοινωνικών δεσμών»;

Το τρομακτικό -και ταυτόχρονα μια πολύ γρήγορη απάντηση- είναι πως, ακόμη και σήμερα, γυναίκες οι οποίες αποφασίζουν να ορίσουν οι ίδιες το «πεπρωμένο» τους πολλές φορές τιμωρούνται για την «ανυπακοή» τους. Γυναίκες που αποφάσισαν να φύγουν από κακοποιητικά περιβάλλοντα φτάνουν να δολοφονηθούν από τον κακοποιητή τους. Γυναίκες οι οποίες βρήκαν το θάρρος να καταγγείλουν τον βιασμό τους έχουν να αντιμετωπίσουν αρκετές ταπεινωτικές διαδικασίες κι ένα κατάφορα εχθρικό νομικό πλαίσιο. Γυναίκες δέχονται επιθέσεις, επειδή ο τρόπος ζωής τους δεν ανταποκρίνεται στο ιδεατό του περίγυρου και γυναίκες δέχονται εκδικητικές διακρίσεις στο εργασιακό τους περιβάλλον, μόνο και μόνο γιατί είχαν το «θράσος» να εργάζονται. Εν τέλει, μόνο εύκολο δεν είναι να «σπάσουν οι αλυσίδες των κοινωνικών δεσμών», πράγμα που ισχύει γενικά για την ανατροπή του κατεστημένου. Ωστόσο, όπως συμβαίνει και στην ανατροπή οποιουδήποτε άλλου κατεστημένου, τίποτα δεν είναι αδύνατο αν υπάρχουν συλλογικότητα, διεκδικήσεις και συνέπεια.

Με το βιβλίο της «Το Δεύτερο Φύλο» η Σιμόν ντε Μποβουάρ θέλησε να απελευθερώσει τη γυναίκα από τη θέση κατωτερότητας που την υποχρέωνε να είναι «το Άλλο του άνδρα», χωρίς να της δίνει το δικαίωμα να δομηθεί σαν «Άλλος» με τη σειρά της. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα γυναικών που με τη στάση τους έγιναν σύμβολα αντίστασης και ανυπακοής. Εσύ από πού εμπνεύστηκες την Ηλέκτρα σου;

Από την Αντιγόνη του Σοφοκλή στην Jackie Brown του Tarantino, από την Lepa Radić (Γιουγκοσλάβα παρτιζάνα που εκτελέστηκε από τους Ναζί στα 17 της) στην Ηλέκτρα Αποστόλου, και από την Hebe de Bonafini (Ιδρυτικό μέλος των «Μανάδων της Plaza de Mayo») στην Μάγδα Φύσσα, οι γυναίκες -υπαρκτές ή μη- των οποίων η στάση συνεχίζει να εμπνέει, έχουν δώσει όλες από κάτι σε αυτό που προσπάθησα να εκφράζει η Ηλέκτρα που αποτύπωσα. Βέβαια, η οριστική επιρροή ήταν η ίδια η Ηλέκτρα, όπως αυτή αποδίδεται στην αρχαία τραγωδία. Δηλαδή, ως μια φιγούρα της οποίας η τραγικότητα -κατά τη γνώμη μου- δεν έγκειται σε όσα της έτυχαν, αλλά στο ότι αποφάσισε να σπαταλήσει όλη της τη ζωή ώστε να προσαρμοστεί στους ρόλους που απαιτούσε από αυτή το status quo της εποχής. Η Ηλέκτρα εμφανίζεται να είναι συναισθηματικά παραδομένη σε έναν πατέρα, ο οποίος υπήρξε αυταρχικός σε κάθε έκφανσή του και είχε δολοφονήσει, ήδη πριν την Ιφιγένεια, τον γιο της Κλυταιμνήστρας από προηγούμενο γάμο. Εμφανίζεται επίσης υποταγμένη στην παθητική της συνεισφορά στο σχέδιο του Ορέστη και των θεών για εκδίκηση απέναντι στην Κλυταιμνήστρα. Η εικόνα της αυτή, αφενός «με έτρωγε» αρκετά ώστε να αποτελεί έναυσμα για να «τουμπάρω» το αφήγημα, αφετέρου, όπως αποδεικνύουν

οι γυναίκες που σήμερα διεκδικούν και αγωνίζονται, για να έρθει στη σημερινή εποχή έπρεπε πρώτα να ανατραπεί.

null

Discover more!

Share